Wat mag je verwachten van relatiecoaching?

Hulp bij relationele problemen of vragen

Relatiecoaching biedt hulp bij relationele problemen of vragen. Zowel een individu als een koppel kan bij een relatiecoach terecht. De relatiecoach bekijkt samen met de cliënt(en) wat er aan de hand is en wat verdere stappen kunnen zijn. De coach geeft de cliënt de gelegenheid om zelf zijn probleem te onderzoeken door het stellen van vragen, zonder druk uit te oefenen om normen of ideeën te veranderen. Het is aan de cliënt zelf om te beslissen wat hij/zij wil in stand houden of wijzigen in de relatie. Vanuit zijn deskundigheid geeft de relatiecoach inzichten in patronen die kunnen spelen in de relatie. Dit kan helpen om begrip te tonen voor gedragingen of om te normaliseren. Als partners vernemen dat hun situatie niet zo abnormaal is, geeft dit vaak opluchting, ruimte tot reflectie en bereidheid om (weer) te investeren in elkaar. Aan het einde van elke sessie wordt stilgestaan welke inzichten verhelderend en steunend zijn geweest en hoe verder te werken.

Geen langlopend traject

Bij relatiecoaching gaat het meestal om kortdurende interventies. Drie tot maximum vijf sessies is vaak voldoende. Soms kan een gesprek al genoeg zijn om verder te kunnen. Partners lopen op een bepaald moment vast in de relatie, zien het omwille van bepaalde gebeurtenissen niet meer zitten of weten het even niet meer. Uiteenlopende oorzaken kunnen aan de basis liggen: ziekte van de partner of verlies van een dierbare, drukte en stress omwille van de zorg voor de kinderen, het werk, (ver)bouwen of overspel. Met de hulp van een onafhankelijke persoon komt er weer ruimte voor gesprek, waardoor partners vaak zelf tot inzichten en beslissingen komen.

Soms is de context te complex of zijn er medische oorzaken die een effect hebben op de partnerrelatie. Het is dan nuttig en wenselijk om door te verwijzen naar meer gespecialiseerde hulpverlening zoals psychiater, seksuoloog of psychotherapeut. Wanneer er een beslissing genomen is tot echtscheiding, is het aan te raden om door te verwijzen naar een echtscheidingsbemiddelaar, advocaat, notaris, justitiehuis of centrum voor algemeen welzijnswerk.

Verwacht geen wonderen

Wanneer een koppel naar een relatiecoach gaat, is er meestal de verwachting of hoop dat dit de relatie ten goede komt. Het is een mogelijke manier om de relatie weer leefbaar te maken. Koppels hebben vaak al heel wat samen meegemaakt en willen dit niet zomaar opgeven. Toch is het beter realistisch te zijn en geen wonderen te verwachten van een relatiecoach.

Als een van de partners al beslist heeft om de relatie stop te zetten, biedt relatiecoaching weinig soelaas. Met andere woorden als er geen gevoelens meer zijn voor de andere of er is geen bereidheid om te investeren in elkaar, is er weinig kans dat er weer verbinding ontstaat. Relatiecoaching dient dan vaak om in het bijzijn van een onafhankelijke derde de moeilijke boodschap aan de partner te geven dat de relatie stopt. In de coaching wordt nog stilgestaan bij de emoties en mogelijke effecten hiervan en hoe hiermee om te gaan. Bijvoorbeeld hoe kunnen ze hierover spreken met de kinderen, de familie en de omgeving? Dit om een (langdurige) relatie op een zorgzame manier af te sluiten.

Op zoek naar de sprankel

In heel wat situaties biedt relatiecoaching een meerwaarde. Het helpt als partners op een dood spoor zitten, maar nog voldoende kansen zien om de relatie te behouden. Wanneer beide partners oprecht bereid zijn om naar een relatiecoach te gaan, is dit vaak al een eerste positieve stap, waarmee ze aantonen dat ze willen investeren in de relatie. Met relatiecoaching spreken ze een engagement uit. Dit is niet altijd zo evident. In het algemeen zijn mannen geen grote praters, zeker niet als het om emoties gaat. Vaak zijn het de vrouwen die het initiatief nemen en volgt de partner vanuit goodwill.

Samen of apart

De relatiecoach werkt vanuit respect voor beide partners, biedt de nodige veiligheid om moeilijke zaken bespreekbaar te stellen en luistert zorgvuldig naar de verschillende invalshoeken. Een cliënt kan zich als individu aanmelden of als koppel. Er is de keuze tussen een individueel of een gezamenlijk gesprek of een gesprek met ieder apart en daarna samen.

Het is een voordeel om in een eerste gesprek het koppel samen te zien omwille van het zichtbaar krijgen van de interacties tussen hen beide. De onderlinge dynamieken komen naar voren en de coach kan deze expliciteren en bespreekbaar stellen. Vaak geeft dit al heel wat duidelijkheid en is het voor het koppel verhelderend om feedback te krijgen van een onafhankelijke derde over hun onderlinge communicatie. De coach kan een gesprek tussen beide faciliteren. Vanuit de eigen gekwetstheid is het soms moeilijk om dit rechtstreeks te doen. Door een bemiddelende rol op te nemen kan de communicatie onderling hersteld worden.

Soms is het niet mogelijk om het koppel samen te zien. Een van de partners is hiertoe niet bereid of de cliënt wil vooral stilstaan bij eigen vragen of frustraties. De cliënt heeft hierin ook altijd de keuze. Het heeft weinig zin om de partner hierin te dwingen. Er kan ook gekozen worden om afwisselend samen en apart gesprekken te hebben met de relatiecoach. Een belangrijk punt bij de afzonderlijke gesprekken is het omgaan met vertrouwelijke informatie. Er kan afgesproken worden dat alle informatie met de andere partner uitgewisseld wordt of er kan de afspraak zijn van geheimhouding van delicate informatie, wanneer een van de partners dat wenst. Het voordeel kan zijn dat cliënten meer vertrouwelijke informatie geven die van belang is om de situatie te begrijpen. Er kan echter ook onveiligheid ontstaan door het idee dat de relatiecoach geheimen deelt met de partner. Dit kan ook moeilijkheden geven in de begeleiding. Zo kan een partner in een afzonderlijk gesprek aangeven een bevredigende seksuele relatie met een ander te hebben, waar de vaste partner niets van weet en mag weten. Dit staat het werken aan een betere relatie met de vaste partner wellicht in de weg, maar hier kan niet over gepraat worden. Het nut van relatiecoaching valt dan te betwijfelen. Vandaar dat de voorkeur uitgaat naar het gezamenlijk werken met koppels, als dit enigszins mogelijk is.

Op zoek naar verbindingen en nieuwe kansen

Relatiecoaching zoekt en bevraagt verankerde patronen binnen de relatie en de achtergrond hiervan. De focus ligt vooral op het vinden van verbindingen tussen de partners. Wat maakt de relatie sterk? Dit wil niet zeggen dat er geen oog is voor de gekwetstheid bij de partners. Het benoemen en herkennen hiervan geeft vaak opluchting en betekent meestal dat er weer een opening is om de onderlinge communicatie op een positieve manier te bekijken. De coach tracht ieder in zijn eigen waarde te laten, bespreekt hoe partners elkaar onderling beïnvloeden en stimuleert hen om naar elkaar te luisteren en de positieve intenties en de inzet van de andere te zien. Zo krijgt de relatie vaak weer nieuwe kansen.

Zoek een coach waar het mee klikt

Het is belangrijk om op zoek te gaan naar een relatiecoach waarmee het klikt. Dit kan de cliënt alleen maar ervaren tijdens het contact zelf. Toch is het nuttig om zich vooraf te informeren. Ga te rade bij de huisarts of vraag discreet in de eigen omgeving of iemand aanbevolen kan worden. Op internet zijn er sites waarop coaches, therapeuten en psychologen te vinden zijn die werken in een regio. Vraag eventueel via mail of telefoon extra informatie over de achtergrond en werkwijze van deze persoon.

Begrip voor de twee partijen

Een professionele relatiecoach beschikt over kennis en ervaring, kan zich inleven in de problemen, legt een grote mildheid aan de dag en is zich bewust van eigen waarden en normen en kan die hanteren. Bij het werken met koppels moet de coach kunnen omgaan met heftige emoties die geuit worden in het bijzijn van de partner. Er is erkenning nodig van wederzijdse gekwetstheid en inzet van beide partners. De coach werkt meerzijdig partijdig, dit wil zeggen dat hij betrokken is op beide partners en hen erkenning en waardering geeft. Hij leeft zich in in de gedachten, de gevoelens en het verhaal van elke partner afzonderlijk. Daartoe zal hij beurtelings aan beiden vragen stellen en nagaan of hij alles juist begrijpt. De coach vraagt dat beide partners met respect naar elkaar luisteren en elkaars kijk op de situatie proberen te begrijpen.

Waaraan werken?

In relatiecoaching staat de hulpvraag van de cliënt centraal. Het individu of het koppel bepaalt zelf wat belangrijk is, welke thema’s er al dan niet aan bod komen en welke keuzes er gemaakt worden. De hulpverlener dient dit te respecteren. De coaching is geslaagd, als de cliënt aangeeft tevreden te zijn over de aanpak of het resultaat. Dit kan bijvoorbeeld zijn dat ze naar elkaar toe zaken hebben kunnen uitspreken in het bijzijn van een onafhankelijke derde, dat ze anders en positiever naar hun situatie kijken, dat ze bevestiging hebben gekregen dat ze het als koppel nog zo slecht niet doen of dat ze alles geprobeerd hebben om de relatie te redden, maar dat ze beseffen dat er nog weinig is dat hen bindt. Het is uiteindelijk het individu of koppel zelf dat beslist of en hoe ze verder met elkaar willen.

Samen stappen zetten  

Het is krachtig als partners bereid zijn om naar hun eigen aandeel te kijken en ze kunnen inzien dat ze zelf soms negatieve gedragingen in stand houden. Zelfreflectie, de bereidheid om na te denken wat men zelf kan doen om de situatie leefbaar te maken of te verbeteren is een belangrijke hefboom voor succes. Als er de uitdrukkelijk vraag is dat de partner verandert, is er weinig manoeuvreerruimte. De andere partner kan zich alleen maar schikken om de relatie nog een kans te geven. Begrip voor de gekwetstheid en mildheid voor gemaakte fouten vormen vaak een belangrijke basis om samen door te gaan. Vanuit kwetsuren in het verleden is dit niet altijd zo evident. Het kan zich laten voelen in de starheid van een van de partners. Het is nuttig om vooruit te kijken en stil te staan bij wat er in het verleden gewerkt heeft om moeilijkheden te doorstaan en deze krachten in te zetten naar de toekomst.

Gelijkwaardigheid tussen partners

Het is niet altijd gemakkelijk om vooraf in te schatten of het aangewezen is om het koppel in eerste instantie apart of samen te zien. Veel hangt af van de motivatie van beide partners. Staan ze gezamenlijk achter de relatiecoaching? Komt de partner mee om de andere te plezieren? Heeft de partner de keuze tussen een relatiecoach of een notaris? Of wil de persoon zelf eerst zijn eigen gedachten kunnen ordenen en zijn emoties uiten? In een eerste gesprek is het effect van de keuze snel zichtbaar en wordt vanzelf duidelijk wat de vervolgafspraken zijn. Soms laaien de emoties zo hoog op bij koppels dat er nog meer brokken gemaakt worden. De relatiecoach wordt gebruikt als buffer om alle frustraties te uiten of om een moeilijke boodschap te brengen. In andere gevallen zijn die heftige emoties een teken dat het de andere sterk raakt en leidt dit tot een doorbraak. Het is belangrijk om frequent af te toetsen of de afgesproken aanpak nog goed aanvoelt en of hierin wijzigingen nodig zijn. Soms vraagt een van de partners expliciet een apart gesprek met de coach. Hier kan zeker op ingegaan worden. Alleen moet bekeken worden of dit geen impact heeft op het verdere verloop. Het behouden van gelijkwaardigheid tussen de partners is van belang in relatiecoaching. Vanuit deze bekommernis is het soms aangeraden om door te verwijzen naar een andere coach of therapeut voor individuele begeleiding. De motivatie voor een individueel gesprek ligt vaak in het willen uiten van eigen frustraties of het aftoetsen van gedachten zonder de partner hiermee te willen kwetsen.

Dag in dag uit

Het werken aan de relatie gebeurt niet alleen in de praktijkruimte van de coach. Het is belangrijk dat het individu of het koppel thuis zelf aan de slag gaat met de inzichten en de afspraken die gemaakt zijn, ook al komt het geforceerd over, omdat partners uit de alledaagse routine moeten stappen en nieuwe dingen gaan proberen en ontdekken. Wanneer partners hiermee werkelijk aan de slag gaan, is het vaak snel zichtbaar dat dit loont, tot ieders tevredenheid.

Succes ermee!
Karen